Spor ve Futbol Okulları Aldatmacası

Genel olarak okulların tatile girmesiyle artan bir ivmeyle ortaya çıkan, genel olarak da özel ve tüzel kişi ve kişiliklerin adıyla uzun zamandır bir sektör haline gelen "Spor Okulları", ağırlıklı olarak da "Futbol okulları" okul adına neredeyse hiç bir altyapıyı ve eğitim gereklerini bünyesinde barındırmayan bir içeriğe ve işleyişe sahiptir (İstisnaları saygı ile selamlayarak). 

Yüzme, voleybol, basketbol ve ağırlıklı olarak futbol ve de diğer spor branşlarında yürütülen "spor okulları" dönemsel ve çok az sayıda olmak üzere kulüpler ölçeğinde de süreç olarak sürdürülmektedir. Kulüplerde örneğin futbolda 13-14 yaş yarışmacı takımların dışında kalan çocukların tamamı "futbol okul" tanımı altında değerlendirilmekte ve çok ciddiye de alınmamaktadırlar. Oysa 8-12 yaş eşiği spor öğrenme ve hareket gelişimi formasyonu açısından en kritik yaş sürecidir. 

Ağırlıklı olarak yaz aylarında, okul dönemlerinde ise hafta sonlarında çocuklar, özellikle de ilkokul sürecindeki çocuklar spor okulları süreçlerini nasıl geçiriyorlar, ne hissediyorlar ve nasıl yaşıyorlar?

Veliler öncelikle çocuklarını meşgul edecek etkinlik peşindeler. Çocuklar ise öncelikle eğlenme amaçlı sevdikleri bir spor branşında arkadaşları ile bir arada olma peşindeler.

Bazı veliler ve çocuklar ise geleceğe yönelik bir arayışın peşinde kulüplerin ve şahısların açtığı futbol okullarda umut arayışındalar.

Spor okulları ve en popüler olması sebebiyle de futbol okulları giderek artan bir faaliyet alanı haline gelmiş bulunsa da bir ülkenin sporun geleceği açısından inanılmaz bir ortam ve olanağı yaratıyor olsa da, liberal piyasa ekonomi kültürünün bir yansıması olarak tamamen para kazanma amaçlı sürdürülen geçici ve dönemlik faaliyet alanları olarak sürdürülmektedir.

Futbol branşı başta olmak üzere genelde çoğu spor okulları faaliyetleri, çocukların yaş gelişim özelliklerinin dikkate alınmadığı, onların ilgi, ihtiyaç ve hazır bulunuşluk düzeylerinin görmezden gelindiği ve yine çoğu zaman bir an önce zamanın geçmesinin beklendiği bir görüntü sergilemektedir.

İşin ilginç yanı, herkes her yerde spor okulu açabilmekte, neredeyse herkes bu spor okullarında sözüm ona eğitim faaliyeti gerçekleştirebilmektedir.

Bu faaliyet alanlarının elbette bir yönetmeliği olsa da, denetimsizlik, başıboşluk ve vurdumduymazlık nedeni ile kapanın elinde kalma durumunun yaşandığı çoğu futbol ve diğer spor branşıyla ilgili spor okullarında hiçbir eğitim kaygısı ve hiçbir eğitim çıktısı beklentisi söz konusu değildir.

Spor okulu duyuruları ve uygulamaları incelendiğinde seçilen yaş gruplarının birbiri ile ilgisizliği, zaman ve içeriklerdeki tutarsızlık, en önemlisi de uygulamaların bazılarında “antrenman yüklenmeleri” içeriği ile yürütülen çalışmalar son derece kaygı verici boyutlardadır.

Oysa spor okulları birer eğitim faaliyetidir. Bu faaliyetler temizlik, hijyen, güvenlik ve ilk yardım önlemlerinin alındığı,  spor okulunun gerektirdiği saha, alan ve araç gereç olanaklarının karşılandığı ve de eğitim içeriğinin belli bir nitelikte ortaya koyulduğu bir çerçeve ile yapılmak zorundadır.

Aksi halde spor okulları birilerinin para kazandığı, birilerinin ise hayallerinin sömürüldüğü, çoğu çocuğun ise yarardan çok zarar görebildiği bir yapı sergilemeye devam edecektir.

Spor okulları, spor kulüplerinin sporcu adayı taramaları için iyi bir fırsattır. Ama bu fırsat, fırsatçılığı ve ahlaki erozyonun olmadığı bir biçimde gerçekleştirilmeli, öncelikli amaç çocukların kendilerini iyi hissedecekleri eğlenceli ve gelişim düzeylerine uygun oyunsal etkinlikler olmalıdır.

Tarlalarda amele olarak çalışan binlerce çocuğun, sanayi ve endüstriyel sektörlerde çıraklık eden yüzlerce çocuğun ve sahipsiz, ilgisiz, ihtiyaçları gözetilmeksizin zamanını geçirmek zorunda kalan on binlerce çocuğun yaşadığı Türkiye’de, spor okullarına ulaşabilen çocuklar şanslı olarak nitelendirilse de çoğu çocuğun durumu hiç de öyle değil.

Sonuç olarak; spor okullarının birçoğu, çocukların gelişim düzeylerine uygun olup olmadığı tartışmalı eğitim faaliyetleri ile, sosyal bir sorumluluk çerçevesinde yürütülmesi gerekirken en doğal çocuk haklarından olan oyun oynama ve eğlenme hakkı için ödenmek zorunda kalınan ücretler ve yarışma, kıyaslanma ortamı içinde sürdürülen etkinlikler nedeniyle yıl boyunca okullarda yaşanan sosyal ve düşünsel erozyonlara devam edilmesi anlamına gelmektedir.